Stres i przeciążenie - kiedy napięcie staje się codziennością
Stres jest naturalną reakcją organizmu na wymagające sytuacje, zmiany i wyzwania. Pomaga się mobilizować, działać i reagować wtedy, gdy coś wymaga od nas większego wysiłku.
Problem pojawia się wtedy, gdy napięcie nie mija, a organizm przez długi czas pozostaje w stanie ciągłej gotowości.
Możesz funkcjonować, pracować, zajmować się bliskimi i wykonywać codzienne obowiązki, a jednocześnie mieć poczucie, że coraz trudniej naprawdę odpocząć. Głowa nadal pracuje, ciało pozostaje napięte, a kolejne zadania zaczynają kosztować coraz więcej energii.
Przewlekły stres i przeciążenie mogą wpływać na sen, koncentrację, emocje, relacje, pracę i poczucie, że masz wpływ na własne życie.
Prowadzę terapię indywidualną osób dorosłych doświadczających przewlekłego stresu, napięcia i przeciążenia w Łodzi – na Widzewie i Chojnach – oraz online.
Czy rozpoznajesz u siebie któryś z tych sygnałów?
Być może:
-
żyjesz w ciągłym pośpiechu,
-
trudno Ci się zatrzymać i naprawdę odpocząć,
-
stale myślisz o obowiązkach i tym, co jeszcze trzeba zrobić,
-
masz poczucie, że wszystkiego jest za dużo,
-
często odczuwasz napięcie w ciele,
-
jesteś rozdrażniony_a lub łatwiej wybuchasz złością,
-
masz trudności ze snem albo budzisz się zmęczony_a,
-
trudno Ci się skoncentrować,
-
szybciej tracisz cierpliwość,
-
czujesz wyczerpanie mimo odpoczynku,
-
trudno Ci odmawiać i stawiać granice,
-
masz poczucie, że cały czas musisz być dostępny_a i odpowiedzialny_a,
-
nawet podczas wolnego czasu trudno Ci przestać myśleć o problemach.
Czasem przeciążenie narasta tak stopniowo, że trudno zauważyć moment, w którym zwykłe zmęczenie zaczyna zamieniać się w chroniczny stan napięcia.
Jak przewlekły stres może wpływać na życie?
Długotrwały stres może wpływać nie tylko na samopoczucie psychiczne, ale również na ciało, relacje i codzienne funkcjonowanie.
Może wiązać się między innymi z:
-
przewlekłym zmęczeniem,
-
problemami ze snem,
-
napięciem mięśniowym,
-
lękiem i niepokojem,
-
drażliwością,
-
obniżonym nastrojem,
-
trudnościami z koncentracją,
-
poczuciem chaosu lub utraty kontroli,
-
wycofywaniem się z relacji,
-
częstszymi konfliktami,
-
trudnością z odczuwaniem radości,
-
wyczerpaniem związanym z pracą.
Często pierwszym sygnałem przeciążenia nie jest załamanie.
Może nim być coraz mniejsza przyjemność z rzeczy, które kiedyś dawały satysfakcję. Coraz większa irytacja. Trudność z odpoczynkiem. Poczucie, że nawet proste obowiązki zaczynają kosztować zbyt dużo.
Dlaczego tak trudno się zatrzymać?
Źródłem stresu nie zawsze jest liczba obowiązków.
Czasami problemem jest sposób, w jaki nauczyliśmy się funkcjonować.
Za przeciążeniem mogą stać między innymi:
-
trudność w stawianiu granic,
-
perfekcjonizm,
-
nadmierna odpowiedzialność,
-
potrzeba kontrolowania sytuacji,
-
lęk przed oceną lub rozczarowaniem innych,
-
przekonanie, że trzeba radzić sobie samemu,
-
trudność w proszeniu o pomoc,
-
poczucie winy podczas odpoczynku,
-
ignorowanie własnych potrzeb,
-
ciągłe stawianie potrzeb innych przed własnymi.
Możesz więc zmniejszyć liczbę obowiązków, pojechać na urlop albo spróbować technik relaksacyjnych, a mimo to po pewnym czasie wrócić do tego samego napięcia.
Dlatego w terapii warto przyjrzeć się nie tylko temu, ile masz na głowie, ale również temu, dlaczego tak trudno część tego odłożyć.
Stres czy przeciążenie – kiedy warto się temu przyjrzeć?
Krótkotrwały stres zwykle pojawia się w odpowiedzi na konkretną sytuację i zmniejsza się, kiedy trudność mija.
Przeciążenie może wyglądać inaczej.
Możesz mieć wrażenie, że napięcie stało się Twoim normalnym stanem. Nawet gdy nic szczególnego się nie dzieje, trudno jest naprawdę się rozluźnić.
Warto poszukać pomocy szczególnie wtedy, gdy:
-
napięcie utrzymuje się przez dłuższy czas,
-
odpoczynek nie przynosi wyraźnej regeneracji,
-
stres wpływa na sen lub relacje,
-
coraz trudniej Ci funkcjonować tak jak wcześniej,
-
zaczynasz rezygnować z rzeczy, które były dla Ciebie ważne,
-
masz poczucie, że nie potrafisz już „wyłączyć głowy”,
-
czujesz, że Twoje życie coraz bardziej składa się z obowiązków.
Jak terapia może pomóc w przewlekłym stresie i przeciążeniu?
Podczas terapii wspólnie przyglądamy się temu, co podtrzymuje napięcie w Twoim życiu.
Nie chodzi wyłącznie o nauczenie się techniki relaksacyjnej.
Możemy sprawdzać:
-
jakie sytuacje najbardziej Cię przeciążają,
-
co dzieje się z Twoim ciałem, gdy pojawia się stres,
-
jak reagujesz na wymagania i presję,
-
czego od siebie oczekujesz,
-
dlaczego trudno Ci odmówić albo zwolnić,
-
jakie potrzeby pozostają niezauważone,
-
gdzie potrzebujesz więcej granic,
-
co sprawia, że odpoczynek nie daje prawdziwej regeneracji.
Terapia może pomóc Ci:
-
lepiej rozpoznawać własne sygnały przeciążenia,
-
zmniejszać napięcie,
-
spokojniej reagować na stresujące sytuacje,
-
odzyskiwać kontakt z własnymi potrzebami,
-
stawiać granice,
-
zmniejszać nadmierną odpowiedzialność,
-
lepiej radzić sobie z poczuciem winy związanym z odpoczynkiem,
-
odzyskiwać więcej energii i poczucia wpływu,
-
tworzyć sposób życia, który nie wymaga ciągłego funkcjonowania na granicy możliwości.
Odpoczynek nie zawsze wystarcza
Czasem najbardziej oczywistą odpowiedzią na przeciążenie wydaje się odpoczynek.
I rzeczywiście – regeneracja jest ważna.
Ale jeśli po odpoczynku szybko wracasz do tego samego sposobu funkcjonowania, warto przyjrzeć się temu, co sprawia, że ponownie bierzesz na siebie za dużo, przekraczasz własne granice albo nie pozwalasz sobie zwolnić.
Być może przez wiele lat nauczyłeś_aś się, że trzeba być silnym, odpowiedzialnym, pomocnym, produktywnym albo zawsze gotowym do działania.
Takie strategie mogą przez długi czas pomagać osiągać cele.
Ale mogą też prowadzić do sytuacji, w której nawet odpoczynek zaczyna wydawać się czymś, na co trzeba sobie najpierw zasłużyć.
Jak pracuję ze stresem i przeciążeniem?
Nie traktuję stresu wyłącznie jako problemu, który trzeba wyeliminować.
Często jest on ważnym sygnałem, że coś w naszym sposobie życia, relacjach, pracy albo wymaganiach wobec siebie potrzebuje uwagi.
W terapii przyglądamy się zarówno temu, co dzieje się tu i teraz, jak i temu, jakie wzorce mogą podtrzymywać przeciążenie.
Pracujemy z emocjami, sposobem myślenia, reakcjami organizmu, potrzebami i granicami.
Celem nie jest życie bez stresu.
Chodzi o większą zdolność zauważania, kiedy napięcie zaczyna rosnąć, reagowania wcześniej i podejmowania decyzji, które chronią Twoje zdrowie i dobrostan.
Najczęstsze pytania o stres i przeciążenie
Dlaczego nie potrafię odpoczywać?
Trudność w odpoczynku może mieć wiele przyczyn. Czasem związana jest z przyzwyczajeniem do ciągłego działania, wysokimi wymaganiami wobec siebie, poczuciem winy, lękiem przed utratą kontroli albo przekonaniem, że odpoczynek trzeba sobie najpierw zasłużyć.
Dlaczego jestem zmęczony_a, mimo że śpię i odpoczywam?
Zmęczenie może mieć wiele przyczyn psychicznych i fizycznych. Długotrwałe napięcie i przeciążenie mogą jednak sprawiać, że organizm ma trudność z pełnym wejściem w stan regeneracji. Jeśli zmęczenie jest silne, utrzymujące się lub pojawiło się nagle, warto również skonsultować się z lekarzem i wykluczyć przyczyny somatyczne.
Czy przewlekły stres może prowadzić do wypalenia zawodowego?
Długotrwałe przeciążenie związane z pracą może być jednym z elementów prowadzących do wypalenia zawodowego. Jeśli głównym źródłem stresu jest praca, warto przyjrzeć się również wymaganiom zawodowym, relacjom w pracy, granicom, poczuciu wpływu oraz temu, czy obecny sposób funkcjonowania jest możliwy do utrzymania.
Czy trzeba mieć kryzys, żeby rozpocząć terapię?
Nie. Możesz zgłosić się również wtedy, gdy po prostu zauważasz, że życie kosztuje Cię coraz więcej energii i chcesz zatrzymać ten proces, zanim przeciążenie stanie się poważniejsze.
Jeśli głównym źródłem przeciążenia jest praca
Stres zawodowy, nadmierna odpowiedzialność, konflikty, presja wyników czy trudność w stawianiu granic mogą wymagać spojrzenia zarówno na sytuację w miejscu pracy, jak i na własny sposób funkcjonowania.
Jeśli właśnie praca jest głównym źródłem Twojego przeciążenia, zobacz również zakładkę Psychologia życia zawodowego.
Nie musisz czekać, aż organizm powie „stop”
Jeśli coraz częściej masz poczucie, że wszystkiego jest za dużo, trudno Ci naprawdę odpocząć albo życie zaczyna przypominać niekończącą się listę obowiązków, warto się temu przyjrzeć.
Nie musisz czekać na całkowite wyczerpanie.
Zapraszam na pierwszą konsultację.
Terapia stresu i przeciążenia: Łódź – Widzew, Łódź – Chojny oraz online.
